De wet als kunstwerk: “Tien geboden voor de wetgever”

      Comments Off on De wet als kunstwerk: “Tien geboden voor de wetgever”

witteveen1Nieuw in de collectie van de Juridische Bibliotheek is het vorig jaar verschenen magnum opus van de Tilburgse rechtsfilosoof Willem Witteveen, getiteld “De wet als kunstwerk”.  Witteveen overleed in de zomer van 2014, met vrouw en dochter, bij de vliegramp met de MH17 boven Oekraïne. Het manuscript voor zijn boek had hij vlak voor de vlucht ingeleverd.

Willem Witteveen, geboren 5 mei 1952, was hoogleraar Encyclopedie van de Rechtswetenschap in Tilburg en lid van de Eerste Kamer voor de Partij van de Arbeid.

In zijn boek formuleert Witteveen, aan de hand van de Amerikaanse rechtsfilosoof Lon Fuller, de eisen die aan goede wetgeving mogen worden gesteld en noemt ze de “Tien geboden voor de wetgever”. Een aantal van deze eisen zijn: wetten horen geen terugwerkende kracht te hebben, zij moeten begrijpelijk zijn en redelijkerwijs kunnen worden nageleefd. De regels die men vastlegt moeten goed openbaar worden gemaakt en niet te vaak veranderen.

Als te veel wetten in te veel vereisten tekortschieten, dan verliest de wetgeving en daarmee de democratische politiek aan gezag, concludeert Witteveen. Volgens hem is dat inmiddels al op grote schaal gebeurd.

Witteveen verzet zich nadrukkelijk tegen gelegenheidswetten die partijpolitieke of coalitiepolitieke doeleinden op korte termijn dienen. Hij ziet wetgeving en rechtsstaat als kostbare, breekbare gegevenheden, zoals kunstwerken. Men dient er zuinig over te waken, ze goed te conserveren en ze niet te makkelijk te vervangen

witteveen2